Thủ tướng Phạm Minh Chính: Dữ liệu phải lên sàn giao dịch

01.Dữ liệu là tài nguyên chiến lược mới của kỷ nguyên số

Tại cuộc làm việc ở trụ sở Chính phủ, các đại biểu đã trao đổi, thảo luận sâu rộng về thực trạng phát triển sàn dữ liệu trên thế giới; kinh nghiệm xây dựng thị trường dữ liệu của các quốc gia tiên tiến; tình hình phát triển sàn dữ liệu tại Việt Nam; và định hướng phát triển sàn dữ liệu trong tổng thể mục tiêu phát triển kinh tế dữ liệu quốc gia.

Các báo cáo, ý kiến tại cuộc họp khẳng định, nền kinh tế dữ liệu toàn cầu đang trong giai đoạn mở rộng bùng nổ. Dữ liệu không chỉ đơn thuần là các bit thông tin kỹ thuật số mà đã trở thành tư liệu sản xuất mới, nguồn tài nguyên quốc gia có giá trị sinh lời vô hạn khi được kết nối, chuẩn hóa và lưu thông minh bạch.

• Thị trường thế giới · 2024

  344 tỷ USD

  Tập trung tại Bắc Mỹ & APAC

• Dự báo toàn cầu · 2029

  655 tỷ USD

  Tăng trưởng gần gấp đôi sau 5 năm

• Kinh tế dữ liệu EU · 2025

  640 tỷ €

  Tương đương 4,8% tổng GDP EU

Tại khu vực châu Á, Trung Quốc đang tích cực xây dựng hệ sinh thái dữ liệu với giá trị giao dịch dữ liệu ước tính đạt 204,6 tỷ nhân dân tệ vào năm 2025. Singapore, với lợi thế là trung tâm công nghệ và tài chính khu vực, đã phát triển kinh tế số đóng góp tới 17,7% vào GDP năm 2023, tăng trưởng vượt bậc so với mức 13% năm 2017.

02.Phương châm hành động: “Dữ liệu lên sàn, Nhà nước kiến tạo…”

Kết luận cuộc làm việc, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nêu rõ: xu hướng chung trên toàn cầu là các quốc gia đều đặt kinh tế dữ liệu vào vị trí ưu tiên tối thượng trong chiến lược phát triển. Cuộc cạnh tranh về chủ quyền dữ liệu và năng lực khai thác dữ liệu đã trở thành chiến trường chiến lược mới.

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành phải đổi mới tư duy quản lý: chuyển từ tư duy “quản lý hành chính đóng” sang tư duy “kiến tạo môi trường giao dịch mở, an toàn và minh bạch”. Mọi cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành không được để cát cứ, cục bộ, mà phải liên thông, kết nối về Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia để phục vụ nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp khai thác.

03.Quy mô thị trường 90 – 200 tỷ USD vào năm 2030

Tại Việt Nam, riêng thị trường dữ liệu năm 2024 ước tính đạt khoảng 1,57 tỷ USD, và dự báo tới năm 2030 sẽ đạt khoảng 3,53 tỷ USD với tốc độ tăng trưởng hàng năm (CAGR) khoảng 14,2%.

Tổng thể nền kinh tế số của Việt Nam được kỳ vọng đạt khoảng 45 tỷ USD vào năm 2025 và có khả năng bứt phá đạt trong khoảng 90 – 200 tỷ USD vào năm 2030. Điều này khẳng định tiềm năng to lớn của thị trường dữ liệu và vai trò then chốt của sàn giao dịch dữ liệu trong việc khơi thông dòng chảy giá trị số.

04.Hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ điểm nghẽn thể chế

Thủ tướng chỉ rõ, thể chế vừa là động lực, vừa là nguồn lực để phát triển. Để sàn dữ liệu vận hành hiệu quả, nhiệm vụ cấp bách là hoàn thiện cơ chế, thể chế pháp lý:

1. 1

   Quy định rõ ràng về tài sản số và dữ liệu

   Xác lập quyền sở hữu, quyền sử dụng, cơ chế định giá tài sản dữ liệu theo Luật Dữ liệu số 60/2024/QH15.

2. 2

   Vai trò trung gian dữ liệu và sàn giao dịch

   Cấp phép, kiểm định chất lượng dữ liệu, bảo đảm tính xác thực và an toàn thông tin tuyệt đối trước khi niêm yết.

3. 3

   Bảo vệ quyền riêng tư & dữ liệu cá nhân (PDPA)

   Tuân thủ nghiêm ngặt Nghị định 91/2025/NĐ-CP và Nghị định 13/2023/NĐ-CP. Mọi tập dữ liệu giao dịch thương mại bắt buộc phải qua bộ lọc khử nhận dạng PII (masking engine).

4. 4

   Cơ chế hợp đồng điện tử và smart contract

   Khớp lệnh tự động, thanh toán ký quỹ Escrow minh bạch, có giá trị pháp lý đầy đủ và lưu vết kiểm toán bất biến.

05.Vai trò đầu tàu của Trung tâm Quốc gia & Sandbox Đà Nẵng

Chính phủ đã giao Bộ Công an chủ trì xây dựng sàn dữ liệu tại Trung tâm Dữ liệu quốc gia, với mục tiêu là hình thành sàn dữ liệu quốc gia thống nhất, bảo đảm an ninh quốc phòng, an ninh dữ liệu nhưng đồng thời tạo không gian linh hoạt cho kinh tế dữ liệu phát triển.

Bên cạnh đó, Đà Nẵng với cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) trong khuôn khổ Trung tâm Tài chính Quốc tế (VIFC) theo Nghị quyết 222/2025/QH15 của Quốc hội được xác định là hạt nhân thử nghiệm tiên phong cho các sản phẩm dữ liệu tài chính, dữ liệu AI và giao dịch tài sản số khu vực miền Trung và cả nước.